Mua tượng linh vật: xem gì để không mua hớ

Hai bài trước nói cách chọn cỡ chọn chất liệu và đặt ở đâu, và cách nhận diện các linh vật quen thuộc. Bài này nói lúc đứng trước quầy hàng: xem gì trong vài phút để biết món đó làm tử tế hay không.

Nói trước cho rõ: người mua bình thường không kiểm được mọi thứ. Có những chuyện phải có nghề mới thấy. Nhưng có một nhóm dấu hiệu ai cũng xem được, và chúng lọc ra phần lớn hàng làm ẩu.

Nhìn đường nét trước

• Chi tiết rõ hay nhoè: khuôn dùng lâu và mòn cho ra nét nhoè, nhất là ở mắt, vảy, móng.
• Hai bên có cân không: nhìn chính diện, so hai bên xem có lệch hẳn.
• Nét chạm sâu và dứt khoát hay nông và lờ mờ.
• Mặt là chỗ lộ tay nghề nhất — nhìn kỹ phần mặt trước khi nhìn phần thân.

Tìm chỗ nối và bavia

1. Sờ dọc đường nối ở hai bên thân: gờ sắc là chưa mài kỹ.
2. Nhìn mặt dưới và mặt sau — chỗ ít ai xem thì cũng là chỗ ít được làm kỹ.
3. Lỗ khí, rỗ, bọt trên món đúc là dấu hiệu đúc không đạt.
4. Chỗ ghép các phần rời phải kín và đều; keo tràn ra ngoài là làm vội.

Lớp sơn và lớp phủ

• Sơn dày che được rất nhiều khuyết tật — đây là chỗ người mua dễ bị qua mặt nhất.
• Sơn đọng thành giọt hoặc chảy ở khe là làm ẩu.
• Cạo nhẹ bằng móng tay ở chỗ khuất nếu người bán cho phép; sơn bong ra dễ là chất lượng kém.
• Màu quá đều và quá bóng ở món được giới thiệu là đá tự nhiên thì nên hỏi thêm.
• Hỏi thẳng "món này có phủ gì không" và xem người bán trả lời thế nào.

Đế và độ vững

• Đặt xuống mặt phẳng và ấn nhẹ: cập kênh là đế không phẳng.
• Trọng tâm cao là dễ đổ, nhất là tượng đứng thân hẹp.
• Đế rời phải khít, không lỏng lẻo hay phải chèn giấy.
• Đế gỗ có nứt chưa — nứt sẵn thì sau này nứt tiếp.

Cân nặng nói lên nhiều thứ

• Nhấc thử: nhẹ bất thường so với kích cỡ thì hỏi món đó rỗng hay đặc.
• Rỗng không phải là xấu — nhiều món đúc vốn rỗng — nhưng giá phải phản ánh điều đó.
• Gõ nhẹ nghe tiếng: tiếng vang rỗng và tiếng đặc khác nhau rõ.
• Nặng bất thường ở món được bán là gỗ thì cũng đáng hỏi.

Những câu nên hỏi

1. "Chất liệu cụ thể là gì?" — câu trả lời chung chung là một tín hiệu.
2. "Làm ở đâu, hàng đúc hay hàng chạm tay?"
3. "Có bảo hành hay đổi trả không, trong bao lâu?"
4. "Món này để ngoài trời được không?"
5. "Chăm thế nào, tránh gì?" — người bán có nghề trả lời được ngay.
6. Xin hoá đơn hoặc phiếu, nhất là với món giá cao.

Mua qua mạng

• Ảnh trên mạng gần như luôn đẹp hơn hàng thật — ánh sáng và góc chụp làm việc đó.
• Xin ảnh chụp đúng món sẽ giao, không phải ảnh mẫu; và xin ảnh mặt sau, mặt dưới.
• Xin video quay quanh món nếu giá trị lớn.
• Đọc kỹ chính sách đổi trả trước khi đặt, và giữ lại tin nhắn trao đổi.
• Quay video lúc mở gói — đây là bằng chứng duy nhất nếu hàng tới nơi đã mẻ.
• Kích thước trong mô tả phải đọc kỹ: rất nhiều người nhận về mới thấy nhỏ hơn hình dung.
• Lấy thước đo ra đặt lên bàn theo đúng số ghi trong mô tả — nhìn con số không hình dung được, nhìn thước thì được.

Về giá

• Giá chênh nhau vì chất liệu, tay nghề và kích cỡ — ba thứ này xem được.
• Cảnh giác với lời hứa về vận may đi kèm giá: đó là thứ không ai kiểm chứng được, và nó không thuộc về giá trị của món hàng.
• Xem vài nơi trước khi mua món giá cao; giá thị trường chỉ hiện ra khi so nhiều chỗ.
• Rẻ bất thường thì hỏi vì sao rẻ — có khi câu trả lời hợp lý, có khi không.
• Đừng mua vội vì bị thúc; ai thúc thì càng nên chậm lại.

Trước khi trả tiền

• Xem lại lần cuối dưới ánh sáng tốt, mang ra gần cửa nếu trong tiệm tối.
• Chụp ảnh món ngay tại chỗ, đủ các mặt.
• Xem cách gói: gói ẩu là món về tới nhà đã mẻ.
• Đo chỗ định đặt trước khi đi mua — mang về rồi mới biết không vừa là chuyện rất hay xảy ra.

Không có mẹo nào thay được việc cầm lên xem kỹ và hỏi thẳng. Người bán tử tế không ngại câu hỏi; ai ngại thì đó cũng là một câu trả lời.

Câu hỏi thường gặp