Kê quả cầu và trụ đá: chân đế, mặt kê và chỗ đặt

Ba bài trước nói quả cầu và trụ đá vốn nặng và tròn, phân biệt đá tự nhiên với đá nhân tạo, và cách giữ sạch. Bài này nói việc quan trọng nhất mà ít người bàn kỹ: kê nó thế nào.

Một quả cầu đá là vật nặng và tròn. Hai đặc điểm đó cộng lại giải thích gần hết mọi lưu ý dưới đây.

Chân đế

• Đế phải rộng hơn điểm tiếp xúc đủ nhiều để vật không chực nghiêng.
• Đế gỗ, đế đá, đế kim loại đều được — quan trọng là nó ôm và giữ, không phải chất liệu gì.
• Đế nhựa mỏng cho vật nặng là chỗ hay gãy, nhất là khi bị va.
• Lót một lớp nỉ hoặc cao su mỏng giữa đá và đế giúp bám và đỡ xước mặt bàn.
• Thử lay nhẹ sau khi đặt: còn lắc lư là chưa đạt.

Mặt kê chịu được không

1. Ước lượng cân nặng thật — đá đặc nặng hơn vẻ ngoài rất nhiều.
2. Kệ treo tường và kệ mỏng thường không hợp với vật nặng; hỏi mức chịu tải trước.
3. Bàn kính thì đặc biệt cẩn thận, và không đặt ở mép.
4. Tủ có mặt ván công nghiệp lâu ngày võng ở giữa — đặt gần chân đỡ hoặc gần mép trong.
5. Vật thật nặng thì đặt sát sàn, trên bệ thấp và chắc.

🔴 Chống lăn và chống rơi

• Vật tròn rơi xuống thì lăn, và lăn vào chân hay trúng trẻ nhỏ là chấn thương nặng.
• Không đặt ở mép bàn, mép kệ, đầu cầu thang.
• Không đặt trên cao — càng cao thì hậu quả khi rơi càng lớn.
• Nhà có trẻ nhỏ hoặc thú nuôi thì đặt thấp, đặt sâu vào trong, hoặc cất hẳn.
• Miếng dán chống trượt dưới đế cho mặt bàn trơn.
• Khách tới nhà không biết vật nặng — đặt chỗ dễ thấy, đừng đặt khuất sau vật khác.
• Sàn rung khi có xe chạy qua hoặc nhà gần đường lớn thì càng phải kê chắc.

🔴 Nắng chiếu thẳng vào vật trong suốt

• Quả cầu thuỷ tinh hoặc đá trong suốt có thể hội tụ ánh nắng thành một điểm nóng.
• Điểm nóng đó đủ làm cháy giấy, vải, gỗ — đã có nhà cháy vì lý do này.
• Không đặt nơi nắng chiếu thẳng qua cửa sổ, kể cả khi chỉ nắng vài giờ trong ngày.
• Nhớ rằng góc nắng đổi theo mùa: chỗ an toàn mùa này có thể dính nắng mùa khác.
• Đá đục và đá mờ thì không có rủi ro này, nhưng vẫn nên tránh nắng gắt vì màu phai.

Trụ đá và vật cao

• Vật cao dễ đổ hơn vật tròn vì trọng tâm nằm cao.
• Đế càng rộng và càng nặng càng vững; đế hẹp cho trụ cao là kết hợp nguy hiểm.
• Đặt sát tường hoặc trong góc thì bớt khả năng bị va từ nhiều phía.
• Trụ rất cao thì cân nhắc neo vào tường, giống như cố định kệ cao.
• Không đặt sau cánh cửa đang mở — cửa bật mạnh là đổ.

Khiêng và di chuyển

• Vật nặng thì hai người, và dọn lối đi trước khi khiêng.
• Ôm sát người, gập gối chứ đừng gập lưng.
• Không bê bằng phần chóp hay phần nhô ra — chỗ đó dễ gãy nhất.
• Đặt xuống từ từ, kê tay ra trước khi hạ hẳn.
• Chuyển nhà thì gói riêng và để dưới cùng, không chồng thùng lên trên.
• Đi dép kín mũi khi khiêng vật nặng; rơi vào chân là chuyện thường gặp.

Mặt bàn và mặt kệ bị hại thế nào

• Vật nặng để lâu một chỗ làm lún vết trên gỗ và trên mặt phủ mềm.
• Đế cứng cọ khi xê dịch là xước — nhấc lên chứ đừng đẩy trượt.
• Lót nỉ dưới đế giải quyết cả hai chuyện.
• Đá lạnh gặp mặt bàn ẩm có thể đọng nước ở đáy; thỉnh thoảng nhấc lên lau khô.
• Xoay nhẹ vị trí vài tháng một lần để vết lún không thành hằn sâu.

Kê ngoài trời

• Nền phải phẳng và cứng, không đặt trên đất mềm sẽ lún nghiêng theo mùa mưa.
• Mưa nắng làm đế gỗ mục nhanh — ngoài trời thì dùng đế chịu được thời tiết.
• Vật nặng ngoài sân thì đặt xa lối đi và xa chỗ trẻ chạy nhảy.
• Rêu bám làm mặt đá trơn, cọ sạch nếu đó là chỗ người hay đi qua.
• Kiểm lại sau mùa mưa xem nền có sụt không.

Một cách kiểm nhanh

Đặt xong thì làm ba việc: lay nhẹ xem có lắc, đẩy nhẹ xem có trượt, và nhìn xem nắng có chiếu tới không. Ba phép thử mất chưa tới một phút.

Nếu có bất kỳ cái nào chưa ổn thì đổi chỗ ngay — đổi chỗ thì dễ, còn xử lý một tai nạn thì không.

Câu hỏi thường gặp