Kệ mở, tủ kính hay bệ riêng: chọn chỗ đặt cho món trưng bày phòng khách
Chọn được món đồ ưng ý rồi, câu tiếp theo là đặt nó lên cái gì. Đây là phần hay bị bỏ qua: người ta cân nhắc rất kỹ chuyện mua món nào rồi đặt đại lên nóc tủ có sẵn, và vài tháng sau mới thấy nó bị khuất, bị va, hoặc tệ hơn là bị đổ. Bài này nói về ba lựa chọn phổ biến — kệ mở, tủ kính và bệ riêng — cùng những chuyện kỹ thuật đi kèm.
Kệ mở: dễ nhất, và bụi nhất
Kệ mở treo tường hoặc kệ đứng là lựa chọn rẻ và linh hoạt nhất. Bạn nhìn thấy món đồ không qua lớp kính nào, đổi vị trí lúc nào cũng được, và không gian trông nhẹ.
Cái giá phải trả là bụi. Món để trên kệ mở cần phủi thường xuyên hơn hẳn, và trong nhà ở mặt đường hoặc gần công trình thì chuyện này không nhỏ. Trước khi chọn kệ mở, hãy thành thật với bản thân về việc bạn có thật sự phủi bụi đều đặn không — nếu không thì bạn đang chọn một thứ sẽ khiến bộ sưu tập trông cũ đi.
Về kỹ thuật, kệ treo tường có hai điểm phải xác định trước khi khoan: tường loại gì và kệ chịu được bao nhiêu cân. Tường gạch đặc hoặc bê tông thì dùng vít nở phù hợp; tường thạch cao thì phải bắt vào khung xương kim loại bên trong, và vẫn nên giới hạn khối lượng. Khoan tường còn có rủi ro trúng đường điện hoặc ống nước âm, nên nếu không chắc thì gọi thợ — đây là chỗ nên chi tiền.
Một chi tiết hay bị quên: độ sâu của kệ. Kệ sâu 15 cm mà đặt món đường kính 20 cm thì phần đế thò ra ngoài, nhìn đã chông chênh mà thực tế cũng dễ bị gạt rơi. Đo món đồ trước rồi mới chọn kệ, không làm ngược lại.
Tủ kính: đắt hơn, nhưng giải quyết đúng vấn đề
Lý do thực tế nhất để mua tủ kính không phải thẩm mỹ mà là bụi. Tủ kính giảm phần lớn công phủi bụi, và cũng chặn tay người — quan trọng với nhà có trẻ nhỏ hoặc hay có khách.
Nhưng tủ kính có ba chuyện phải tính:
- Khoang kín và hơi ẩm. Ở miền Bắc mùa nồm, tủ kín có thể đọng hơi nước bên trong. Với đồ gỗ, đồ vải, đồ thêu và đồ giấy thì đây là điều kiện cho nấm mốc. Đặt một gói hút ẩm trong tủ và thay định kỳ là cách xử lý đơn giản.
- Phản chiếu. Kính thường phản chiếu cửa sổ và đèn, làm bạn nhìn vào tủ chủ yếu thấy bóng của phòng. Kính chống loá đắt hơn nhưng đáng nếu tủ đặt đối diện nguồn sáng.
- Ánh sáng bên trong. Tủ không có đèn thì món đồ chìm trong bóng tối, nhất là các ngăn dưới. Đèn LED dán trong tủ giải quyết được, nhưng chọn loại toả nhiệt thấp và đừng dán sát mặt trên món đồ.
Về kính: kính cường lực an toàn hơn kính thường vì khi vỡ nó vỡ vụn thành hạt thay vì thành mảnh sắc. Với nhà có trẻ con thì đây là khác biệt đáng chi thêm.
Bệ riêng: dành cho món xứng đáng đứng một mình
Bệ riêng — một chiếc đôn, một bục thấp, một chân đế — dành cho món có khối lượng hoặc kích thước đủ lớn để không hợp với việc xếp cùng đồ khác. Tượng lớn, quả cầu to, trụ đá là những thứ thường đi kiểu này.
Điểm kỹ thuật quan trọng nhất ở đây là trọng tâm. Một chiếc đôn nhỏ đội một khối nặng bên trên là kết cấu đầu nặng chân nhẹ; chỉ cần một cú va chân hoặc một đứa trẻ bám vào là đổ. Nguyên tắc an toàn: đế phải rộng hơn phần trên, và món càng nặng thì bệ càng nên thấp.
Với món thật nặng, còn phải nghĩ tới sàn. Một khối đá vài chục ký đặt lên sàn gỗ công nghiệp qua một chân đế nhỏ sẽ để lại vết lõm vĩnh viễn. Đặt một tấm lót cứng phân tán lực bên dưới là đủ giải quyết.
Và luôn kiểm tra chiều cao so với lối đi. Món đặt ở khoảng ngang hông người lớn trong hành lang hẹp là món sẽ bị va, không phải có thể mà là chắc chắn, chỉ là sớm hay muộn.
Chọn theo món đồ, không chọn theo chỗ trống
Cách làm sai phổ biến nhất: nhìn thấy một khoảng trống trong nhà rồi đi mua đồ để lấp vào. Cách làm ít hối tiếc hơn là đi ngược lại — có món rồi mới tìm chỗ xứng với nó.
Ba câu hỏi giúp quyết định nhanh:
- Món này nặng bao nhiêu? Dưới vài ký thì kệ treo tường được. Nặng hơn thì kệ đứng hoặc bệ, và phải tính điểm bắt.
- Nó cần được nhìn từ mấy phía? Món chạm khắc bốn mặt thì tủ kính hoặc bệ giữa phòng mới phát huy; món có mặt chính rõ ràng thì kệ sát tường là đủ.
- Bạn có chăm nổi không? Câu này quyết định giữa kệ mở và tủ kính nhiều hơn mọi lý do thẩm mỹ.
Khoảng cách, nhóm và khoảng trống
Bày nhiều món cạnh nhau thì khoảng trống giữa chúng quan trọng ngang bản thân món đồ. Xếp sát nhau thành một hàng đều tăm tắp làm mọi món trông giống hàng bày trong cửa hiệu.
Cách dễ làm mà hiệu quả: nhóm theo số lẻ — hai hoặc ba món một cụm, chừa khoảng trống rõ ràng giữa các cụm, và để một món cao nhất làm điểm nhìn của mỗi cụm. Không cần lý thuyết gì phức tạp hơn thế.
Một quy tắc ngón tay cái về mật độ: một ngăn kệ nên để trống khoảng một phần ba. Ngăn nào đã đầy thì món mới nên đi chỗ khác, chứ đừng nhồi thêm.
An toàn: phần ít được nói
Ba việc nhỏ đáng làm, nhất là nhà có trẻ con, người lớn tuổi hoặc ở khu vực có rung chấn từ xe cộ, công trình:
- Neo tủ cao vào tường. Tủ trưng bày cao và hẹp là loại dễ lật nhất, đặc biệt khi trẻ con leo hoặc kéo ngăn. Bộ neo chống lật rất rẻ so với hậu quả.
- Miếng dán chống trượt dưới đế món đặt ở kệ cao hoặc gần lối đi.
- Đừng đặt món nặng ở ngăn trên cùng. Món nặng đi xuống dưới, món nhẹ lên trên — vừa an toàn hơn vừa làm kệ trông vững hơn.
Tóm lại
Kệ mở rẻ và linh hoạt nhưng đòi bạn phủi bụi đều. Tủ kính giải quyết bụi và tay người nhưng phải lo hơi ẩm, phản chiếu và ánh sáng. Bệ riêng dành cho món lớn, và phải tính trọng tâm cùng sức chịu của sàn.
Chọn chỗ đặt trước khi mua món tiếp theo là cách đơn giản nhất để phòng khách không dần biến thành nơi chứa đồ. Còn phần khoan tường, treo vật nặng, đấu điện cho đèn tủ thì nên để thợ có chuyên môn làm — đó không phải chỗ để tiết kiệm.